ماترا، شهر سنگها: قدیمیترین شهر مسکونی جهان در قلب ایتالیا
سفر به ماترا: کشف خانههای غاری شگفتانگیز ساسی دی ماترا
ماترا
ماترا، یکی از قدیمیترین شهرهای جهان با تاریخ سکونت مداوم از دوران پارینهسنگی، در منطقه باسیلیکاتا در جنوب ایتالیا واقع شده است. این شهر به خاطر “ساسی دی ماترا” (Sassi di Matera) معروف است، که مجموعهای از خانههای غاری حکشده در سنگهای توف آتشفشانی است. ماترا در سال 1993 به عنوان میراث جهانی یونسکو ثبت شد و در سال 2019 به عنوان پایتخت فرهنگی اروپا انتخاب گردید. این شهر نمادی از تطبیق انسان با محیط طبیعی است و امروزه یکی از محبوبترین مقاصد گردشگری ایتالیا به شمار میرود.
تاریخچه ماترا
تاریخ ماترا به بیش از 10,000 سال پیش بازمیگردد، زمانی که انسانهای اولیه در غارهای طبیعی این منطقه سکنی گزیدند. شواهد باستانشناختی نشان میدهد که این شهر یکی از قدیمیترین سکونتگاههای مداوم جهان است، با آثاری از دوران پارینهسنگی (Paleolithic). در دوران باستان، ماترا تحت تأثیر تمدنهای یونانی، رومی، بیزانس و نورمانها قرار گرفت. در قرون وسطی، ساسیها به عنوان سکونتگاههای روستایی توسعه یافتند، جایی که مردم در خانههای غاری زندگی میکردند که با سیستمهای آبیاری پیچیده تجهیز شده بودند.
در قرن بیستم، ماترا نمادی از فقر و عقبماندگی در ایتالیا بود. در دهه 1950، دولت ایتالیا به دلیل شرایط غیربهداشتی، ساکنان ساسیها را به محلههای مدرن منتقل کرد و این منطقه را “شرم ملی” نامید. اما از دهه 1980، با تلاش برای حفظ میراث فرهنگی، ماترا احیا شد. ثبت در یونسکو و انتخاب به عنوان پایتخت فرهنگی اروپا در 2019، این شهر را به یک مقصد گردشگری پررونق تبدیل کرد. امروزه، بسیاری از غارها به هتلها، رستورانها و موزهها تبدیل شدهاند.
جغرافیا و موقعیت
ماترا در استان ماترا، در منطقه باسیلیکاتا واقع شده و با جمعیت حدود 60,000 نفر، پایتخت این استان است. این شهر بر روی یک فلات سنگ آهکی ساخته شده و توسط دره گراوینا (Gravina) احاطه شده است. جغرافیای منحصربهفرد آن شامل سنگهای توف نرم است که اجازه حکاکی آسان غارها را میدهد. آب و هوا مدیترانهای است، با تابستانهای گرم و زمستانهای معتدل. ماترا نزدیک به مرز با منطقه پولیا است و فاصله آن تا باری حدود 60 کیلومتر است.
پارک روپستری (Rupestrian Churches Park) بخشی از این جغرافیا است که شامل بیش از 150 کلیسای حکشده در سنگ میشود، که نمونهای کامل از سکونتگاههای غاری در مدیترانه است.
جاذبههای گردشگری
ماترا پر از جاذبههای تاریخی و طبیعی است. ساسیها اصلیترین جاذبه هستند، که به دو بخش ساسو کاوزو (Sasso Caveoso) و ساسو باریسانو (Sasso Barisano) تقسیم میشوند. بازدیدکنندگان میتوانند در خانههای غاری مانند کازا گروتا (Casa Grotta) قدم بزنند و زندگی سنتی را تجربه کنند.
کلیسای جامع ماترا (Cattedrale di Matera)، ساختهشده در قرن 13، با معماری رومانسک و باروک، یکی دیگر از نقاط برجسته است. موزههای مانند پالاتزو لانفرانچی (Palazzo Lanfranchi) آثار هنری مدرن و سنتی را نمایش میدهند. همچنین، فیلمهایی مانند “مسیح مصلوب” (The Passion of the Christ) در اینجا فیلمبرداری شدهاند، که شهر را به عنوان لوکیشن سینمایی معروف کرده است.
فرهنگ و اقتصاد
فرهنگ ماترا ترکیبی از سنتهای روستایی و مدرن است. جشنوارههایی مانند فستیوال ماریا سانتیسیما دلا برونا (Madonna della Bruna) در ژوئیه، با رژه و آتشبازی، بخشی از زندگی فرهنگی است. غذاهای محلی شامل نان ماترا، پنیر پکورینو و غذاهای بر پایه سبزیجات است.
اقتصاد ماترا روان بر کشاورزی و دامداری متکی بود، اما امروزه گردشگری اصلیترین منبع درآمد است. پس از 2019، سرمایهگذاری در هتلهای لوکس غاری و صنایع خلاقانه افزایش یافته است. این شهر از فقر به نمادی از احیا تبدیل شده و الهامبخش برای شهرهای دیگر است.
سوالات متداول درباره ماترا: شهر سنگها
1. ماترا کجای ایتالیا قرار دارد؟
ماترا در منطقه باسیلیکاتا (Basilicata) در جنوب ایتالیا واقع شده و پایتخت استان ماترا است. این شهر نزدیک به مرز منطقه پولیا قرار دارد.
2. چرا ماترا به “شهر سنگها” معروف است؟
ماترا به دلیل مجموعه منحصربهفرد خانههای غاری به نام “ساسی دی ماترا” (Sassi di Matera) که در سنگهای توف آتشفشانی حکاکی شدهاند، به شهر سنگها معروف است. این غارها از دوران پارینهسنگی سکونتگاه انسان بودهاند.
3. ماترا چه زمانی به عنوان میراث جهانی یونسکو ثبت شد و چرا در سال 2019 مهم شد؟
ماترا در سال 1993 به عنوان میراث جهانی یونسکو ثبت شد. در سال 2019 به عنوان پایتخت فرهنگی اروپا انتخاب گردید که باعث رونق گردشگری و احیای بیشتر شهر شد.
4. اصلیترین جاذبه گردشگری ماترا چیست؟
اصلیترین جاذبه، ساسی دی ماترا است که به دو بخش ساسو کاوزو و ساسو باریسانو تقسیم میشود. علاوه بر آن، کلیساهای روپستری (حکشده در سنگ) و کلیسای جامع ماترا از نقاط برجسته هستند.
5. وضعیت ماترا در قرن بیستم چگونه بود و حالا چه تغییری کرده؟
در دهه 1950، ماترا به دلیل فقر و شرایط غیربهداشتی ساسیها به عنوان “شرم ملی” ایتالیا شناخته میشد و ساکنان آن به محلههای مدرن منتقل شدند. اما از دهه 1980 با تلاشهای حفظ میراث، شهر احیا شد و امروزه یکی از محبوبترین مقاصد گردشگری ایتالیا است.
نتیجهگیری
ماترا نه تنها یک شهر تاریخی است، بلکه داستانی از استقامت انسان در برابر طبیعت و زمان را روایت میکند. از غارهای باستانی تا هتلهای مدرن، این شهر پلی بین گذشته و آینده است. اگر به دنبال تجربهای منحصربهفرد هستید، ماترا را در لیست سفرهای خود قرار دهید.
گرد آوری:بخش گردشگری ساختمانیار
