سفره خانوادههای کارگری در اوج تهیبودگی | یکپنجم دستمزد کارگران فقط برای نان خالی هزینه میشود
روزنامه توسعه ایرانی نوشت: دوازدهم مرداد معاون اقتصادی استاندار تهران، مقابل خبرنگاران حاضر شد و یک خبر داغ داد: نان در تهران 52درصد گران میشود! حشمتالله عسگری با اشاره به اعلام رسمی قیمتهای جدید نان خاطرنشان کرد: نرخهای جدید در سامانه نانو درج شده و در حال حاضر ملاک عمل نانوایان قرار دارد. براساس مصوبه اخیر، قیمت نان در شهر تهران و برخی شهرستانهای متصل به آن تا 52درصد افزایش یافته است.
باید توجه داشت که این قیمتهای جدید که نجومی افزایش یافته، فقط محدود به نانواییهای سهمیهای است که آرد یارانهای میگیرند و در شهرهای بزرگ تعدادشان بسیار محدود و حدود 10 تا 20درصد نانواییهای فعال است و عملاً آنچه دست مردم میرسد «نان آزاد» و با قیمت آزاد و فارغ از هر نوع نظارت است.
با این حال عسگری درباره نانواییهای آزادپز توضیح داد: نانوایان آزادپز که از آرد آزاد استفاده میکنند، از ابتدای سال افزایش قیمت داشتهاند چرا که قیمت آرد آنها مشخص و بدون یارانه است. هرچند برای نان تولیدشده با آرد آزاد قیمت مصوب رسمی وجود ندارد اما در ستاد آرد و نان استان مقرر شد که اتحادیه مربوطه نرخ مشخصی اعلام کند و نانواییها موظف به درج قیمت باشند.
گرانی پس از تکذیبهای فراوان
گرانی 52درصدی نان مختص تهران نیست. ماه قبل، قیمت نان در بسیاری از استانهای کشور به همین میزان افزایش یافت و اگرچه در آن زمان، گرانی نان در تهران تکذیب شد اما موج آن نرم و خزنده به پایتخت و حومه رسید. حالا مردم سراسر ایران که اکثریت آنها متعلق به طبقه محروم کارگر و مزدبگیر هستند، باید نان را در سراسر کشور حداقل 52درصد گرانتر تهیه کنند، البته اگر نانوایی غیرآزادپز در دسترسشان باشد!
«قیمت حبوبات نجومی، قیمت گوشت نجومی، برنج کیلویی 300هزار تومان، نان را هم گران کردهاند. ما کارگران و بازنشستگان با نان خالی هم دیگر نمیتوانیم شکممان را سیر کنیم». «یدالله فرجی»، فعال صنفی بازنشستگان کارگری با بیان این جمله ادمه داد: «پول نان روزانه بخش قابل توجهی از مزد و مستمری را میبلعد. حساب کنید یک خانواده سه یا چهار نفره روزی 5 یا 6 عدد نان بخواهد مصرف کند، چقدر باید پول بدهد؟».
او ادامه داد: «استاندار تهران و سایر مقامات مسئول به فکر افزایش هزینههای تولید و تولیدکنندگان هستند و برای رفاه حال اینها نان مردم را گران میکنند. خب چرا به فکر ما کارگران و بازنشستگان نیستند؟ سفرههای ما از خالی هم خالیتر است و هیچ وقت سفره طبقه مزدبگیر تا این اندازه تهی نبوده است».
رکورد گرانیها در گروه نان و غلات
دادههای رسمی، تهی بودن این سفرههای خالی و افزایش نجومی هزینهها را نشان نمیدهد. آنچه در سبد تورمی مرکز آمار در نظر گرفته میشود، ضریبی نامتعادل از کالاهاییست که سبد خرید اصلی طبقه کارگر را تشکیل نمیدهند، ضمن اینکه قیمت همین کالاها هم غیرواقعیست و تناسبی با واقعیت ندارد.
براساس اعلام مرکز آمار، نرخ تورم سالانه کشور در تیر ماه 1404 برابر 35.3درصد است که دامنه تغییرات آن برای دهکهای مختلف هزینهای از 35درصد برای دهک دهم تا 35.6درصد برای دهکهای هشتم و نهم است. براساس این دادهها، در بازه زمانی یک ساله منتهی به تیرماه، دهکهای فرودست 35.6درصد گرانی بیشتر را تجربه کردهاند.
در این دادهها، تورم نان و غلات در تیر 1404 معادل 16.6درصد برآورد شده که از سال 1401 بیسابقه بوده و رکورد محسوب میشود. در تیر امسال، نان و غلات به میزان بیسابقه 16.6درصد گران شده در حالیکه گرانی 52درصدی نان در مردادماه در این دادههای رسمی نیامده است. اگر قیمت واقعی نان در بازار و تورم مردادماه در محاسبات لحاظ شود، نمودار صعود قیمت نان سر به فلک میکشد.
اما آنچه اهمیت دارد، قیمت واقعی نان است نه آنچه در اطلاعیههای ستاد تنظیم بازار برای ردگمکنی میآید. یازدهم مرداد (یک روز قبل از اعلام رسمی گرانی 52درصدی نان در تهران) کارگروه تنظیم بازار استانداری تهران، قیمت نان سنگک سنتی با وزن 600 گرم را 7 هزار و 600 تومان اعلام کرد. اعمال 52درصدی گرانی، این قیمت را به حدود 12هزار تومان میرساند اما پیگیریهای ما نشان میدهد که در بازار آزاد که همان بازار واقعیست، نان سنگک عموماً بین 20 تا 25هزار تومان عرضه میشود و هیچ کجا کمتر از دانهای 15هزار تومان نیست.
یکپنجم حداقل دستمزد فقط برای نان خالی
اگر متوسط قیمت عرضه در بازار یعنی 20هزار تومان را در نظر بگیریم و فرض کنیم یک خانواده متوسط کارگری روزانه 5 عدد نان سنگک خریداری کند و بسیاری از وعدههای برنجی خود را به دلیل گرانی به وعده نانی تبدیل کند، هر روز باید چیزی حدود 100هزار تومان و ماهی 3 میلیون تومان پول نان خالی بدهد؛ حداقل دستمزد کارگران حدود 15 میلیون تومان است و این یعنی یکپنجم حداقل دستمزد فقط برای نان خالی صرف میشود.
البته در شرایطی که پول یک کیلو گوشت تقریباً برابر با سه روز مزد روزانه کارگران است، اینکه یک پنجم دستمزد کارگران حداقلبگیر صرف تهیه نان خالی شود، چیز عجیبی نیست. سبد خرید خوراکیهای خانوادههای کارگری به اوج تهیبودگی رسیده است. یک کیلو گوشت بیش از یک میلیون تومان قیمت دارد و دستمزد روزانه کارگران فقط 346هزار تومان است.
فرجی میگوید: مدتهاست که گوشت و برنج و ماهی نمیخوریم، حالا باید برای خرید نان خالی هم دست و دلمان بلرزد، آخر با چه توجیهی «نان» این غذای روزانه کارگران را 52درصد گران کردهاند؟!
نسرین هزارهمقدم
