آنژیوگرافی قلب: از نحوه انجام تا عوارض و مراقبت‌های ضروری بعد از آن

آنژیوگرافی قلب چیست؟

آنژیوگرافی قلب یک روش تصویربرداری پزشکی است که با استفاده از اشعه ایکس و ماده حاجب، عروق کرونری قلب را بررسی می‌کند تا تنگی، انسداد یا ناهنجاری‌های عروقی تشخیص داده شود. این روش استاندارد طلایی برای تشخیص بیماری‌های عروق کرونر است و می‌تواند به درمان همزمان مانند آنژیوپلاستی منجر شود. 

نام کامل آنژیوگرافی قلب

• آنژیوگرافی عروق کرونر (Coronary Angiography)  

نام های دیگر آنژیوگرافی قلب

•  کاتتریزاسیون قلبی (Cardiac Catheterization)

•  آنژیوگرافی کرونری

•  کاتترگذاری قلبی 

نوع نمونه آنژیوگرافی قلب

این روش نیاز به نمونه خون یا بافت ندارد؛ یک پروسیجر تهاجمی تصویربرداری با تزریق ماده حاجب است. 

نحوه انجام آنژیوگرافی قلب

معمولاً تحت بی‌حسی موضعی انجام می‌شود. کاتتر از طریق رگ دست (رادیال) یا کشاله ران (فمورال) وارد شده و به عروق کرونری هدایت می‌شود. ماده حاجب تزریق شده و تصاویر اشعه ایکس گرفته می‌شود. مدت زمان حدود 30-60 دقیقه است و اغلب سرپایی انجام می‌شود.

خطرات و عوارض انجام آنژیوگرافی قلب

عوارض نادر اما ممکن شامل خونریزی محل ورود کاتتر، واکنش آلرژیک به ماده حاجب، آسیب به عروق، اختلال ریتم قلب، آسیب کلیوی (به ویژه در بیماران دیابتی یا کلیوی)، حمله قلبی یا سکته (بسیار نادر).  

زمان و شرایط انجام آنژیوگرافی قلب

ناشتا بودن حداقل 6-8 ساعت، اطلاع پزشک از داروها و آلرژی‌ها، انجام در اتاق کات‌لب بیمارستان توسط متخصص قلب.  

آنژیوگرافی قلب در چه مواردی تجویز می‌شود؟

درد قفسه سینه (آنژین)، علائم بیماری عروق کرونر، تست‌های غیرطبیعی مانند تست ورزش یا اکو، قبل از جراحی قلب، نارسایی قلبی، حمله قلبی، ناهنجاری‌های مادرزادی قلب. 

داروها و عوامل مداخله گر برای انجام آنژیوگرافی قلب

• داروهای رقیق‌کننده خون (مانند وارفارین یا آسپیرین) ممکن است نیاز به قطع موقت داشته باشند.

• متفورمین (در دیابتی‌ها) به دلیل خطر آسیب کلیوی باید قطع شود.

• آلرژی به ید یا ماده حاجب.

• بیماری کلیوی شدید. 

تفسیر آنژیوگرافی قلب

• تصاویر نشان‌دهنده جریان ماده حاجب در عروق است؛ تنگی یا انسداد به صورت درصد گزارش می‌شود (مثلاً تنگی 70% در شاخه LAD).

• توسط متخصص قلب تفسیر شده و تصمیم به درمان پزشکی، آنژیوپلاستی یا بای‌پس گرفته می‌شود. 

مقادیر نرمال آنژیوگرافی قلب

>> عروق کرونری باز و بدون تنگی یا انسداد قابل توجه (تنگی کمتر از 50% معمولاً نرمال محسوب می‌شود). 

سوالات رایج در رابطه با آنژیوگرافی قلب

1. آیا آنژیوگرافی قلب دردناک است؟

معمولاً خیر، فقط بی‌حسی موضعی.

 

2. آیا آنژیوگرافی قلب نیاز به بستری دارد؟

اغلب سرپایی یا یک روز بستری.

 

3. در آنژیوگرافی قلب خطر مرگ چقدر است؟

بسیار کم (کمتر از 0.1%).

 

4. بعد از آنژیو چه مراقبت‌هایی لازم است؟

استراحت، اجتناب از بلند کردن اجسام سنگین، مراقبت از محل ورود کاتتر. 

نکات مهم دیگری که باقی مانده است و باید بدانید

• آنژیوگرافی اغلب از دست انجام می‌شود که نقاهت کمتری دارد.

• سی‌تی آنژیوگرافی روش غیرتهاجمی جایگزین است اما دقت کمتری دارد.

• پس از پروسیجر، مایعات زیاد بنوشید تا ماده حاجب دفع شود. 

تذکر مهم

از اطلاعات موجود در این مقاله نباید به عنوان جایگزین نظر حرفه ای پزشک استفاده شود. اگر در مورد سلامتی خود سوالی دارید حتما با پزشک خود تماس بگیرید.